Ορθοδοξία στον Παναμά

Η Ορθοδοξία στον Παναμά

panama_simaiaOι enories.gr και ο ΠΕΡΙΠΑΤΗΤΗΣ ερευνούν σήμερα τα στίγματα Ορθοδοξίας στον Παναμά. Θα πούμε λίγα λόγια για τα δημογραφικά στοιχεία της χώρας και στη συνέχεια θα εξετάσουμε την υπάρχουσα Ορθοδοξία εκεί.

«Ο Παναμάς είναι μια μικρή χώρα στην Κεντρική Αμερική που βρέχεται ανατολικά από τον Ατλαντικό και δυτικά από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Εκεί υπάρχει και μια διώρυγα με σκοπό τη σύνδεση των δυο ωκεανών, έτσι ώστε τα πλοία να μη χρειάζεται να περιπλεύσουν ολόκληρη τη Νότια Αμερική. Πρωτεύουσα της είναι η Πόλη του Παναμά. Η έκταση της χώρας είναι 78.200 τετρ. χλμ. και ο πληθυσμός της 3.360.474 κάτοικοι με βάση εκτιμήσεις για τον Ιούλιο του 2009.[2]. Η επίσημη γλώσσα της χώρας είναι η Ισπανική. Απέκτησε την ανεξαρτησία της από την Ισπανία στις 28 Νοεμβρίου 1821 και μετά χρειάστηκε να πολεμήσει πάλι για την ανεξαρτησία από τους Κολομβιανούς, που κέρδισε στις 3 Νοεμβρίου 1903. Το 1989 δέχθηκε αμερικανική εισβολή, με σκοπό την διασφάλιση των αμερικανικών συμφερόντων στη διώρυγα του Παναμά όταν ο τότε δικτάτορας και πρώην συνεργάτης της CIA Μανουέλ Νοριέγκα υπερεκτιμώντας τις δυνάμεις του προσπάθησε να εθνικοποιήσει την διώρυγα. Σημερινός της πρόεδρος είναι ο Ρικάρδο Μαρτινέλι και Αντιπρόεδρος ο Χουάν Κάρλο Βαρέλα (πρώτος αντιπρόεδρος και ΥΠΕΞ) . Νόμισμα έχει το μπαλμπόα».[1]

panama_poli

Ας δούμε τώρα τι στίγματα Ορθοδοξίας υπάρχουν σ’ αυτή τη χώρα που αποτελεί μαζί με το Μεξικό την έδρα της Μητροπόλεως Παναμά και Μεξικού. Σύμφωνα με το Οικουμενικό Πατριαρχείο εδρεύουν στον Παναμά δύο Ορθόδοξες ελληνικές ενορίες α) Ἱερός Καθεδρικός Ναός Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου ἐν Παναμᾷ. Catedral Ortodoxa Griega de la Anunciacion de Ia Theotocos. Ἱερατ. Προϊστάμενος: Ἀρχιμ. Ἐλευθέριος Σταυρακαρίδης. Β) Ἱερός Ναός Ἁγίου Ἀντωνίου ἐν Κολόν. Iglesia Ortodoxa Griega de San Antonio, Colon.. Ἱερατ. Προϊστάμενος: Ἀρχιμ. Ἐλευθέριος Σταυρακαρίδης.

Η δεύτερη ενορία στο Κολόν σύμφωνα με πληροφορίες μας (enories.gr) πλέον δεν λειτουργεί. Πάντως στον Παναμά υπάρχει ιερέας και ενορία ζωντανή. Επιπλέον οι έλληνες εκεί έχουν και δορυφορική σύνδεση με πολλά ελληνικά κανάλια και παρακολουθούν ζωντανά τις λειτουργίες.

Ο π. Ελευθέριος είπε ότι στον Παναμά ζούνε περίπου 120 οικογένειες ελλήνων χώρια οι ομογενείς που έχουν αναμιχθεί και έχουν χάσει κάπως την ταυτότητα τους. Στον Παναμά ωστόσο υπάρχει δυναμική ελληνική κοινότητα με εκκλησία, σχολείο και ελληνικά μαθήματα για τα παιδιά. x_theworldoffroad_1_of_2


«Γενικά στη χώρα του Παναμά ζουν περίπου 1.500 Έλληνες. Οι Έλληνες στον Παναμά έχουν καταφέρει τα πάντα. Έχουν τα μεγαλύτερα σούπερ μάρκετ, έχουν τράπεζες, έχουν μεγάλα ξενοδοχεία, εταιρείες, ουρανοξύστες, εκπληκτικά εστιατόρια, επιχειρήσεις κερδοφόρες σε σημείο μάλιστα να χτίζουν ολόκληρα νοσοκομεία και να τα δωρίζουν στο κράτος του Παναμά.

Μάλιστα οι Έλληνες κατάφεραν να φτάσουν έως και στη θέση του προέδρου της χώρας. Επίσης ο υπουργός Παιδείας τους ήταν Έλληνας. Διαδραμάτισαν επίσης σημαντικό ρόλο στην κατασκευή της διώρυγας του Παναμά.».[2]

Αξίζει να αναφερθεί πως ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, επισκέφθηκε τον Παναμά και το Μεξικό προσκεκλημένος των Προέδρων κ. Μαρτίν Τορίγιο και κ. Βικεντίου Φοξ και του Μητροπολίτου Μεξικού κ. Αθηναγόρα τον Φεβρουάριο του 2006.me_proin_proedro_Panama

Κλείνοντας ας αναφέρουμε κάποια σημαντικά ιστορικά γεγονότα για την προσφορά των ελλήνων στην κατασκευή της διώρυγας του Παναμά Κανάλι του Παναμά. «Οι Έλληνες βρέθηκαν στον Παναμά από την πρώτη κιόλας προσπάθεια δημιουργίας του καναλιού, όταν πρώτοι οι Γάλλοι ανέλαβαν την κατασκευή του, το 1880. Η επιλογή των Γάλλων έγινε με το σκεπτικό της εμπειρίας τους από την κατασκευή της διώρυγας του Σουέζ, αλλά και του Ισθμού της Κορίνθου.

Έτσι οι Γάλλοι έφεραν εκατοντάδες έλληνες εργάτες μέχρι το 1885, οι οποίοι ήταν ήδη εξειδικευμένοι λόγω της διάνοιξης του Ισθμού της Κορίνθου. 

Όμως η προσπάθεια των Γάλλων ναυάγησε σύντομα καθώς περίπου 22.000 εργάτες πέθαναν κατά την προσπάθεια κατασκευής του καναλιού. Κύρια αιτία η ελονοσία και η φυματίωση, αρρώστιες που την εποχή εκείνη δεν είχαν ακόμη ανακαλυφθεί. 

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας του Παναμά, Ευάγγελος Κούμανης, "οι έλληνες εργάτες που έχασαν τη ζωή τους κατά την κατασκευή του καναλιού από τους Γάλλους μπορεί να φτάνουν και τους 3.000". 

Σήμερα από το αρχείο του καναλιού του Παναμά απουσιάζουν αναλυτικές πληροφορίες και ονόματα σχετικά με όσους εργάστηκαν στην κατασκευή της διώρυγας κατά την περίοδο του 1880 και μέχρι το 1890. Η πιο λογική εξήγηση για τα "χαμένα" αρχεία, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι η έλλειψη οργάνωσης την εποχή εκείνη και η "άτακτη" εγκατάλειψη του σχεδίου από τους Γάλλους. dioriga

Ωστόσο υπάρχουν πληροφορίες που θέλουν πολλούς Έλληνες να εγκατέλειψαν τις δύσκολες συνθήκες εργασίας στην κατασκευή του καναλιού και να χάθηκαν στα νότια της χώρας, στη ζούγκλα, χωρίς έκτοτε να υπάρχουν στοιχεία για αυτούς. Η ελληνική κοινότητα του Παναμά έχει ήδη καταγραφές ελληνικών επιθέτων σε οικογένειες στην περιοχή Darien. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο καθολικός σήμερα ιερέας Καραμανίτης που ζει μερικά χιλιόμετρα έξω από το την πόλη Κολόν του Παναμά, του οποίου τα φυσικά χαρακτηριστικά θυμίζουν ντόπιους ιθαγενείς, αλλά το επίθετό του είναι καθαρά ελληνικό. 

Έλληνες που εγκατέλειψαν, μη αντέχοντας τις κακουχίες της κατασκευής του καναλιού, έχουν εντοπιστεί και σε γειτονικές χώρες. Όπως ο πατέρας της μεγαλύτερης σε ηλικία Ελληνίδας στην Κόστα Ρίκα, της Ηλέκτρας Παπαγεωργίου. Ο πατέρας της καταγόταν από τη Θήβα και είχε βρεθεί στον Παναμά για την κατασκευή της διώρυγας

Στοιχεία από το αρχείο του καναλιού του Παναμά τα οποία χρονολογούνται από το 1900, αποδεικνύουν ότι και στην δεύτερη φάση της κατασκευής της διώρυγας, αυτή τη φορά από τις ΗΠΑ, υπήρχαν πολλοί Έλληνες που βοήθησαν στην κατασκευή της. Ο αριθμός τους δεν είναι συγκεκριμένος. Στην επίσημη εφημερίδα της εποχής εκείνης στο "Κανάλ Ρέκορντ" γίνονται πολλές αναφορές σε ελληνικά ονόματα, κυρίως σε ό,τι αφορά ατυχήματα. Όπως στην 1η Μαΐου του 1909 αναφέρεται ότι ο Δημήτρης Μικέδορος έχασε τη ζωή του σε εργατικό ατύχημα το οποίο προκλήθηκε από βαγόνι ενός τραίνου που χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή του καναλιού.
 
Υπολογίζεται ότι περίπου 27.500 εργάτες έχασαν τη ζωή τους από το 1880 μέχρι τη λειτουργία του καναλιού το 1914. Έλληνας ήταν και ο πρώτος καπετάνιος της διώρυγας ή πιλότος όπως ονομάζονται αυτοί που αναλαμβάνουν τον χειρισμό των πλοίων μέσα στο κανάλι. 

Έτσι, αυτή τη φορά ένας επώνυμος Έλληνας, ο καπετάν Νικήτας Μαυράκης έγραψε τη δική του σελίδα στη δεύτερη σημαντική φάση της ιστορίας του καναλιού. Ήταν στις 15 Αυγούστου του 1914, όταν οι Αμερικανοί με κάθε επισημότητα έκαναν τα εγκαίνια του καναλιού. Από δεκάδες υποψήφιους επιλέχθηκε ομόφωνα ο καπετάνιος Νικήτας Μαυράκης γεννημένος στην Κάσο το 1859.

Όπως αναφέρουν τα ιστορικά αρχεία η επιλογή του έγινε όχι μόνο γιατί ήταν ο καλύτερος καπετάνιος αλλά και λόγω της προσωπικότητάς του η οποία τον έκανε ιδιαίτερα γνωστό την εποχή εκείνη στη χώρα. 

Έτσι το αμερικανικό SS Ancon διέσχισε με επιτυχία το κανάλι και γράφτηκε στην ιστορία ως το πρώτο πλοίο που διέσχισε τη διώρυγα του Παναμά. Η μόνη ένσταση από την πλευρά των διοργανωτών ήταν ότι το όνομα του μοναδικού ικανού να πραγματοποιήσει με επιτυχία τέτοιο εγχείρημα δεν θα έπρεπε να παραπέμπει σε άλλη χώρα και έτσι άλλαξαν το όνομα του Νικήτα Μαυράκη σε John Constantine. 

Σήμερα η προτομή του βρίσκεται στη λέσχη των πιλότων που θεωρούνται οι πιο σημαντικοί υπάλληλοι της διώρυγας.
 
Η τρίτη σημαντική φάση στην ιστορία της διώρυγας του Παναμά είναι η μετάβαση του ελέγχου του καναλιού από τους Αμερικανούς στους Παναμέζους. Το Σεπτέμβριο του 1977 και αφού προηγήθηκαν αιματηρά επεισόδια μεταξύ αμερικανών στρατιωτών και παναμέζων πολιτών και κυρίως φοιτητών που αντιδρούσαν στην κυριαρχία της ζώνης του Παναμά από τις ΗΠΑ, υπογράφεται η σταδιακή μεταφορά του ελέγχου του καναλιού στους Παναμέζους. Την εποχή εκείνη, από τις 19 Δεκεμβρίου 1969 έως στις 11 Οκτωβρίου 1978, πρόεδρος της χώρας ήταν ο Δημήτριος Β. Λάκας, ελληνικής καταγωγής.  Σύμφωνα με μαρτυρίες στενών συνεργατών του, λέγεται ότι ο Δημήτρης Λάκας έπεισε το ελληνικό λόμπι στις ΗΠΑ να επηρεάσει θετικά τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ για να υπογράψει τη συνθήκη μετάβασης του καναλιού.

Από το 2000 το κανάλι ανήκει αποκλειστικά στον Παναμά και οι εγκαταστάσεις του στρατού των ΗΠΑ θυμίζουν παλιές εποχές.

Σήμερα ο εγγονός του καπετάν Νικήτα Μαυράκη συνεχίζει να δουλεύει ως πιλότος στο κανάλι καθώς και δεκάδες άλλοι Έλληνες, όπως ο Θεόδωρος Κολιόπουλος που βρίσκεται στο control room της διώρυγας του Παναμά. Χιλιάδες είναι και οι έλληνες ναυτικοί που διέσχισαν το κανάλι μέχρι σήμερα.

xartis_panama



[1] βικιπαίδεια

[2] Go dimitris

 

Επαφή